| Yazan: Regaip ŞANLI,
|
Okunma Sayısı : 610 |
Yeni Sayfa 4
 |
| Padişahlık sırası |
15 |
| Saltanat süresi |
22 Kasım 1617 – 26 Şubat 1618
10 Mayıs 1622 – 10 Eylül 1623 |
| Önce gelen |
I. Ahmet
II. Osman |
| Sonra gelen |
II. Osman
IV. Murat |
| Doğumu |
Manisa, 1592 |
| Ölümü |
İstanbul, 20 Ocak 1639 |
| Annesi |
I. Mustafa'nın annesi |
| Babası |
III. Mehmet |
SULTAN BİRİNCİ MUSTAFA(1617 – 1618)-(1622 – 1623)
HAYATI
Sultan Birinci Mustafa 1592
yılında Manisa'da doğdu. Babası Sultan Üçüncü Mehmed, annesi Handan Sultan'dır.
Sultan Birinci Mustafa güzel yüzlü, seyrek sakallı, sarı benizli ve iri gözlü
bir padişahtı. İki defa padişahlık yaptı. Sinirli bir yapıya sahipti.
Sultan Birinci Mustafa,
ağabeyi Sultan Birinci Ahmed'in padişahlığı süresince, 14 yıl sarayın bir
odasında hapis hayatı yaşadı. O devirde bu gerekli görülüyordu. Aksi halde
şehzadeler devlet yönetimine karışıyor, hatta padişahı devirmek için harekete
bile geçebiliyor ve devlet birliği tehlikeye düşüyordu. Buna meydan vermemek
için şehzadeler "izale" olunur veya bir odaya kapatılırdı. Sultan Birinci Ahmed
tahta geçtiğinde kardeşini öldürtmemiş, ancak sarayda mahpus tutulmuştur. Kafes
hayatı denilen bu süre sonunda Sultan Birinci Mustafa Osmanlı hanedanının en
büyük erkek evladı olması dolayısıyla tahta çıkarılmış fakat kısa sürede
dengesiz hareketleri görüldüğünden ulema, asker ve devlet erkanının ittifakı ile
hal edilmiştir. Sultan Genç Osman'ın tahttan indirilip katlinden sonra bir kez
daha cülus etmişse de 1,5 yıl sonra tekrar tahttan indirilmesi icab etmiştir.
Sultan Birinci Mustafa ile
birlikte kardeş katli nadiren görülmüş, artık şehzadeler sarayda kafes ardında
tahta geçecekleri günü beklemeye başlamışlardır. Tabii valide sultanlar, şehzade
anaları arasında rekabetler başlamış, her biri bir vezire ve diğer gruplara
dayanarak entrikalarla padişah değiştirmeye çalışmışlardır.
Sultan Birinci Mustafa, çok
dindar bir insandı. Sadaka vermeyi çok severdi. Hatta sarayın havuzuna
hizmetçilerin toplaması için para atardı. Saraydaki hayatını ibadet ederek, dini
eserler okuyarak geçiriyordu. Tahta geçmesi için ikinci kez davet edildiği
zaman, odasında Kuran-ı Kerim okuduğunu ve padişahlık istemediğini bildirmişti.
Sultan Birinci Mustafa
ikinci padişahlığının başlamasından 1.5 yıl sonra 10 Eylül 1623 tarihinde
şeyhülislam fetvası ile tekrar tahttan indirildi. Fetvanın gerekçesi olarak da
"Akli dengesi tam olmayan birisinin halife olamayacağı" gösterildi. Sultan
Birinci Mustafa tahttan indirildikten 16 yıl sonra, 20 Ocak 1639 günü sinir
hastalığından dolayı Topkapı Sarayında vefat etti.
ABAZA PAŞA İSYANI
Sultan Genç Osman'ın
öldürülmesini bahane eden sipahiler 22 Mayıs 1622 günü ayaklandılar. Abaza
Paşa'nın ayaklandığı haberinin de İstanbul'a gelmesi üzerine Genç Osman
faciasını bahane eden sipahiler ikinci kez ayaklandılar.
Olayların bu şekilde
gelişmesi üzerine, Sultan Genç Osman'ın katillerinden olan Cebecibaşı ve Genc
Osman'ın katledilmesinde Cebecibaşı'na yardım eden Kara Davut idam edildi.
TUĞRASI

|